خانه / مقالات فلزات / برنز چیست و کاربرد آن در صنایع

برنز چیست و کاربرد آن در صنایع

از فلز برنز در ساخت مجسمه، وسایل تزئینی مانند گلدان، لوستر و ساخت ابزار مختلف استفاده می‌شود. برنز که نام دیگر آن مفرغ است آلیاژی از مس و قلع می‌باشد. این آلیاژ به این دلیل که در معادن مس به طور طبیعی همراه با قلع وجود دارد قدیمی‌ترین آلیاژی است که توسط انسان کشف و تهیه شده است.

برنز چیست و کاربرد آن در صنایع

برنز چیست

نام این فلز از واژه فرانسوی bronze گرفته شده که خود ریشه‌ی ایتالیایی (bronzo) دارد. همچنین احتمال می‌دهند این واژه از نام ایرانی برنج (birinj) گرفته شده است. بعد از عصر مس، عصر برنز به وقوع پیوست. اولین استفاده از این آلیاژ به پیش از ۵ هزار سال قبل میلاد مسیح و به ایران بازمی‌گردد و قبل از این تاریخ هیچ نشانی از استفاده برنز وجود ندارد.

تاریخچه برنز در ایران و جهان

اشیاء به دست آمده از مناطق مختلف مانند بمپور و شهداد، خرم‌آباد لرستان، دهلران، تپه قبرستان دشت قزوین و … نشان میدهد ایران در زمینه ذوب فلز و استخراج مس پیشینه طولانی ای دارد. با گذشت زمان فلزکاران توانستند با ترکیب مس و قلع به ماده‌ای محکم‌تری به نام برنز دست یابند. سه دوره فرعی عصر برنز در ایران طبقه‌بندی شده است که عبارتند از:

عصر برنز قدیم از ۲۰۰۰ – ۳۰۰۰ پیش از میلاد
عصر برنز میانه از ۱۶۰۰ – ۲۰۰۰ پیش از میلاد
عصر برنز جدید از ۱۲۰۰ – ۱۶۰۰ پیش از میلاد

ناحیه لرستان یکی از مناطق شاخص ایران در زمینه برنز است. آثار به دست آمده از دره‌های و کوه‌های این مناطق گویای فلزکاری لرستان از هزاره چهارم پیش از میلاد است. این اشیاء که شامل وسایل تزئینی، گرز، خنجر، شمشیر، وسایل سوارکاری و … است نشان دهنده هنر، خرد و سنن اجدادی ایران است که در موزه‌های مختلف جهان جای ‌گرفته‌اند.

در ایران باستان معادن مس و قلع در انارک اصفهان، کوه‌های سهند، رباط الک آباد در نزدیکی مشهد، دامنه‌های جنوبی زاگرس حوالی استرآباد و شاهرود، نزدیک دریای خزر، لرستان و … به وفور یافت می‌شد.

با اینکه برنز در دسته فلزات سخت قرار دارد و کار کردن با آن مشکل است اما در بسیاری از کشورهای جهان مانند چین، یونان، مصر، ایران برای ساخت لوازم مختلف کاربرد داشت. تاریخچه استفاده از مفرغ به هزاران سال پیش باز می‌گردد. ذخایر بسیاری از قلع در کورنوال انگلیس وجود داشت که برای ساخت مفرغ به بخش‌های دیگر اروپا ارسال می‌شد.

در گذشته برای نیاز روزمره، ابزار و ظروف کلیسا استفاده می‌شد. در فرانسه برای ساخت قوطی نوشابه، ظروف غذا و نمکدان از آن استفاده می‌کردند. همچنین در انگلیس برای فنجان و بشقاب کاربرد داشت. در آلمان، ایالت متحده امریکا، روسیه، سوئیس و اسکاندیناوی نیز استفاده از وسایل برنزی رواج داشت.

کاربرد

از مفرغ و آلیاژهای آن برای ساخت سکه نیز استفاده می‌شد. این فلز در ساخت مجسمه‌ها، آلات موسیقی، مدال‌ها، یاتاقان‌ها، گیره‌ها، اتصالات الکتریکی و فنرها کاربرد دارد. در مقایسه با فلزات مشابه از اصطکاک کمتری برخوردار بوده که یک مزیت محسوب می‌شود. همچنین به دلیل مقاومت در برابر خوردگی، کاربردهای دریایی مانند ساخت پروانه کشی نیز دارد.

همچنین ببینید

تفاوت فولاد سردکار و گرمکار

تفاوت فولاد گرمکار و سردکار

امروزه در صنعت از انواع فولاد با ویژگی‌ ها و در دماهای متفاوت استفاده می‌شود. …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *