ورق سیاه نوعی ورق های فولادی است که در حرارت بالا با رنگ سیاه و مات و انواع مختلف و با استاندارد خاصی تولید می شود. برای ساخت این نوع ورق آهنی، در کنار فولاد هایی با آلیاژ st52 و st37 مورد استفاده قرار می گیرند. بیشترین کاربرد ورق سیاه در زمینه های ساخت و ساز و ساخت کشتی های نفتی و تانکر است. مراحل مختلفی برای تولید این ورق های فولادی انجام می شود تا به ضخامت مناسب برسد؛ همچنین در بازار آهن آلات دو نوع ورق سیاه شامل ورق سیاه معمولی با درصد کربن کم ساخته شده با آلیاژ st37 و نوع دیگر ورق سیاه صنعتی یا درصد کربن بیشتر که با استانداردهای st52، A516 و A283 تولید شده است. ورق سیاه نوع اول برای صنایع ساخت و ساز و سوله سازی کاربرد دارد و دیگری برای ساخت کشتی و مخزن استفاده می شود. در این مقاله به طور مفصل در مورد ویژگی ها، مزایا، کاربردها و انواع ورق سیاه و شرکت های تولید کننده داخلی این محصول صحبت می کنیم. 

ورق سیاه چیست؟

برای ساخت ورق های فولادی از دو روش نورد گرم و سرد استفاده می شود. محصولاتی که در نتیجه روش نورد سرد به دست می آید شامل ورق رنگی، روغنی و گالوانیزه هستند و ورق های آهنی به شکل رول و شیت حاصل استفاده از روش نورد گرم است که در انواع ساده، ضدسایش و آجدار ساخته می شوند. برای مشاهده تفاوت ورف سیاه و گالوانیزه مقاله آن را مطالعه نمایید. در فرآیند تولید ورق سیاه، فولاد در حرارت های بالاتر از دمای تبلور قرار گرفته و در ضخامت های متفاوت تولید می گردد. این ورق آهنی به صورت صاف و صیقلی و با کیفیت سطحی کمتر از ورق های ساخته شده به روش نورد سرد و با ضخامت بیشتر ساخته می شوند. در تعیین قیمت ورق سیاه نوع ضخامت تاثیرگذار است البته قیمت این ورق از ورق های روغنی کمتر بوده و در مواردی که ظاهر ورق اهمیت چندانی ندارد بسیار کاربرد دارد.

ویژگی های ورق سیاه

ظاهر و مشخصات ورق های فولادی عامل مهم در تشخیص و تمایز این محصولات است. آهن از عناصری با استحکام بالا است و محصولاتی که از این فلز تهیه می شوند نیز این خاصیت را دارند، برای مثال ورق سیاه از آهن به دست می آید که تا حدودی ویژگی از ویژگی مقاومت بالا برخوردار هستند. همچنین با افزودن آلیاژ های متفاوت به آهن خواص و استحکام آن افزایش می یابد که ورق سیاه از آن مستثنا نیست.

البته خنک سازی این ورق ها در دمای اتاق بعد از عملیات نورد گرم عامل مهم دیگری در شکل پذیری و افزایش مقاومت آن ها است. یکی دیگر از مشخصات ورق سیاه، رنگ سیاه و مات این ورق آهنی است که در نتیجه قرارگیری در فرآیند نورد گرم با دمای بسیار زیاد ایجاد می شود. همچنین هزینه تولید ورق سیاه کم بوده به همین دلیل امکان تولید آن به میزان زیاد وجود دارد. مقاومت این ورق آهنی در برابر خوردگی و ضربه های مداوم و سایش  نیز عامل مهم دیگری در استفاده آن برای صنایع کشتی سازی و دریایی است.

کاربرد ورق سیاه

ورق سیاه به عنوان متریال اولیه در تولید قطعات ساختمانی و صنعتی نقش مهمی ایفا می کند. کیفیت مناسب و قیمت ارزان این ورق آهنی سبب شده در کابردهای بسیاری از ورق سیاه استفاده شود:

  • استفاده در مصالح ساختمانی مانند آبگرمکن، تیرآهن و انواع پروفیل‌ شامل بسته یا باز در حالت ‌های ستونی، قوطی، فرانسوی و چهارچوب
  • کاربرد ورق سیاه در ساخت تجهیزات کشاورزی
  • استفاده در صنعت خودرو به منظور ساخت رینگ چرخ و سایر قطعات
  • ساخت مخازن در صنعت کشتی‌ سازی
  • استفاده از ورق سیاه برای تانکرسازی و مخازن و لوله‌ های نفتی
  • کاربرد ورق سیاه در صنایع فلزی سنگین
  • به کارگیری در ساخت گاردریل و تجهیزات ترافیکی
  • استفاده از ورق سیاه در تولید ورق پانچ تسمه

تفاوت ورق سیاه و ورق روغنی

ورق سیاه در مقایسه با ورق روغنی از لحاظ کیفیت، اندازه، نوع مصرف و قیمت تفاوت هایی دارد. ورق سیاه سطحی نسبتاً خشن داشته و ابعاد تلرانسی دقیقی ندارد؛ ولی ورق های روغنی با روش نورد سرد تولید شده از ضخامت کمتری برخوردارند و تلرانس دقیق تری داشته و سطح آن ها به صورت مطلوب تری پرداخت شده است. نوع مصرف یا کاربرد آن ها، دیگر تفاوت ورق سیاه و ورق روغنی بوده که بیشتر از ورق سیاه به دلیل ظاهر مات و سیاه آن در مواردی که کیفیت ظاهر مهم نیست استفاده می شود. ورق های روغنی ظاهری زیبا و ظریف دارند و برای استفاده در ساخت لوازم خانگی یا خودروی های لوکس مناسب هستند؛ ولی نسبت به ورق سیاه دوام کمتری دارند.

برای تولید ورق سیاه از دستگاه ها و ابزارها و روش های ساخت پیشرفته تر و با مرغوبیت بالاتری استفاده می شود. به همین دلیل هنگامی اقدام به تولید این محصولات می کنند که برای آن ها در بازار تقاضای بالایی وجود داشته باشد. چرا که قیمت روش نورد گرم و دستگاه های آن نسبت به روش نورد سرد بالا است. در ساخت محصولات با روش نورد سرد کیفیت و پرداخت بالا بوده و سطح پوشش یکنواختی دارند ولی این ورق های روغنی نرم تر هستند و نسبت به ورق سیاه استحکام کمتری دارند. مهم ترین تفاوت ورق سیاه و ورق روغنی قیمت ارزان ورق سیاه در مقایسه به با قیمت ورق روغنی است که علت آن پیچیدگی فرآیند تولید ورق های روغنی در روش نورد سرد می باشد.

 تفاوت ورق سیاه و ورق گالوانیزه

ورق های گالوانیزه زیر مجموعه ورق های سیاه هستند و بین این دو ورق شباهت ها و تفاوت هایی وجود دارد.

نحوه تولید اولین تفاوت ورق سیاه و گالوانیزه است که ورق سیاه در فرآیند ساخت یک محصول اولیه فولادی ساخته شده  با روش نورد گرم می باشد؛ ولی ورق گالوانیزه یک محصول فولادی ثانویه بوده که از یک ورق سیاه به دست می آید. مقاومت در برابر اکسید آهن و پوسیدگی یا خوردگی دیگر تفاوت این دو ورق است؛ به طوری که ورق گالوانیزه استحکام و دوام بیشتری در برابر خوردگی و اکسید شدن دارد و برای مناطق مرطوب مناسب تر است. در حالی که ورق سیاه چنین ویژگی نداشته و در برابر خوردگی یا پوسیده شدن مقاومت کمتری دارد.

علاوه بر این ورق سیاه به دلیل خواص مکانیکی بهبود یافته در صنایع سنگین و مختلف به کار می رود ولی ورق گالوانیزه در صنایع ظریف یا کوچک کاربرد دارد. دیگر تفاوت ورق سیاه و ورق گالوانیزه، ظاهر مات، خشن و سیاه ورق سیاه و ظاهر شفاف و صیقلی ورق های گالوانیزه است. همچنین از لحاظ سایز، ابعاد و ضخامت ورق های گالوانیزه محدودتر هستند؛ ولی ورق های سیاه در ابعاد و ضخامت های گوناگون تولید می شوند.

مراحل تولید ورق سیاه

برای تولید ورق سیاه 11 مرحله به طور متوالی طی فرآیندی انجام می شود.

1.هدایت تختال های گداخته شده در کوره ها تا دمای بیشتر از 1100 درجه سانتیگراد و با آنالیز شیمیایی مطابق با محصول نهایی به سمت خط تولید

2.زدودن لایه های اکسیدی ضخیم روی تختال ها که به صورت فلس تشکیل شده اند.

3.فشرده کردن اسلب تا ضخامت و عرض مشخص توسط دستگاه رول پرس

4.کاهش ضخامت کنترل شده توسط غلتک های رفت و برگشتی

5.پیچاندن تختال نازک شده در حالت گداخته به صورت کلاف در باکس جمع آوری کویل

6.باز کردن کلاف و جداسازی ابتدا و انتهای آن به وسیله گیوتین

7.انجام اکسید زدایی ثانویه همانند مرحله دوم

8.به منظور بهبود خواص مکانیکی دوباره محصول توسط غلتک های هیدرولیک سنگین و قوی در معرض نورد نهایی قرار داده می شود.

9.در این مرحله ورق سیاه خنک سازی شده و به سمت رول جمع کن هدایت می گردد.

10.محصول نهایی بسته بندی شده و روی آن نام برند یا کارخانه و شماره ذوب چاپ می شود.

11.وزن کشی رول ورق سیاه بسته بندی شده قبل از ارسال به انبار یا خروج از کارخانه

انواع ورق سیاه

ورق سیاه بر اساس فاکتورهای متعددی چون ظاهر، کاربرد و ترکیب مواد آن به انواع متفاوتی دسته بندی کرد؛ در ادامه انواع ورق سیاه را از لحاظ ظاهری بررسی می کنیم.

1.ورق سیاه رول شده، کویل یا کلاف: این نوع ورق سیاه در طول نامحدود و عرض های 1500،1250،1000 و 2000 میلی متر و ضخامت های 1.5 الی 15 میلی متر تولید می شود.

2.ورق سیاه فابریک یا شیت: تولید این نوع ورق سیاه در ضخامت های بالای 15 میلی متر تولید می شود؛ همچنین در ابعاد مختلف تولید شده که ابعاد ۱۰۰۰*۲۰۰۰ و ۱۲۵۰*۲۵۰۰ و ۱۰۰۰*۶۰۰۰ و ۱۵۰۰*۶۰۰۰ و ۲۰۰۰*۶۰۰۰ و ۲۰۰۰*۱۲۰۰۰ بیشترین کاربرد را دارند.

قیمت ورق سیاه

به دلیل نوسانات بازار برای اطلاع از قیمت ورق سیاه و همچنین استعلام موجودی می توانید با شماره های درج شده تماس بگیرید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند.

برای مشاهده قیمت های مربوط به فولاد ها در تمام مقاطع می توانید از صفحه مربوط به قیمت روز فولاد دیدن فرمایید.

عوامل مؤثر بر قیمت ورق سیاه

عوامل گوناگونی نظیر نوسانات ارز و دلار، کیفیت، نوع ورق، ضخامت، کارخانه تولید کننده، وزن، روش های تولید، هزینه های انبارداری و حمل و نقل بر قیمت ورق سیاه تاثیر دارند. همچنین استاندارد مورد استفاده در ساخت ورق سیاه از دیگر فاکتورهای مهم در تعیین قیمت ورق سیاه است. این نوع ورق از پرکاربردترین ورق های فولادی است که ظاهری مات دارد.

مزایای ورق سیاه

با توجه به اینکه ورق سیاه از ویژگی های بسیاری برخوردار است استفاده آن می تواند مزایای زیادی را به دنبال داشته باشد.

  • مقاومت کششی بالا
  • خاصیت چکش خواری
  • مقاومت ارتجاعی
  • خواص مکانیکی بهبود یافته
  • قابلیت ماشین کاری
  • فرایند ساخت و آماده شدن آسان
  • استحکام و سختی بالا
  • قابلیت انعطاف پذیری بالا
  • مقاومت در برابر خوردگی

جمع بندی

شرکت های تولید کننده داخلی متعددی در زمینه تولید ورق سیاه در ایران فعال هستند که این محصول را با مواد اولیه مرغوب و با کیفیت تولید می کنند. مهم ترین این تولیدکنندگان شامل فولاد مبارکه اصفهان، مجتمع ذوب آهن اصفهان، فولاد خوزستان و فولاد اکسین اهواز است. همچنین تعیین قیمت ورق سیاه در بازار به قیمت روز فولاد بستگی دارد و عوامل مختلفی روی قیمت این ورق آهنی تاثیر دارند.